Zorić

tibos napisao:

U Hrvatskoj pretezno ga nose Hrvati,a potjecu dobrim dijelom iz Gruda(BiH),ili -prema nekim izvorima-iz okolice Drnisa.Ovo prezime rijetko nose Srbi,i to iz okolice Knina.Danas u Hrvatsko zivi oko 3000 Zorica-prema:imehrvatsko.net/,ili 2960-prema :hjp.novi-liber.hr/,ili 2419-prema:www.croatian-genealogy.com/,a najvise ih zivi u:Zagrebu(550),Djakovu(137),Splitu(122),Rijeci(99) i Zadru(98).Prisutno je u svim hrv.zupanijama,a najvise u:Zagrebackoj,Osijecko-baranjskoj,Zadarskoj,Primorsko-goranskoj,Vukovarsko-srijemskoj,Sibensko-kninskoj,Brodsko-posavskoj,Sisacko-moslavackoj,Karlovackoj i Istarskoj zupaniji.Po podrijetlu ovo prezime je MATRONIMIK(METRONIMIK) jer je NAJVJEROJATNIJE izved.od z.os.imena prvonositeljke ZORE(nom.ZORA):ZOR(A)+deminutiv.nastavak-IC=ZORIC,sto znaci ZORIN SIN.Ime Zora izved.je od rijeci z o r a,o kojoj je etimolog prof.P.Skok napisao ovo:"z o r a…balt-sl.,sveslav.,praslav….1.aurora,svanuce,2.licno zensko ime….stslav.z o r j a"splendor"(sjaj,svjetlost-Tibos)…"Prof P.Skok takodjer je naveo da je od z.imena ZORA izved.prezime ZORIC.–I z v o r i:M.Simundic,Rj.osobnih imena,Zgb,1988,str.383.;P.Skok,Etimologij.rj.hrv.ili srp.jez,knj.III,Zgb,1973,str.660.;hjp.novi-liber.hr/(Vidi pod z o r a).

ivan66 napisao:

Po Srbima su svi Srbi (evo primjer ovog gospodina tu) tj. sva su prezimena srpska ili barem velika vecina sto je presmjesno i ravno apsurdu jer prije svega svako prezime ima svoj korjen pa tako Zoric ima korjen u rijeci zora sto je i logicno, a buduci kako znamo da je ta rijec slavenska ona moze biti i hrvatskog i srpskog a onda i crnogorskog tj. bosanskog porijekla pa prema tome svojatati nekoga samo jer se netko na drugoj strani zvao ili zove tako je groteskno i ironicno! Navest cu jos par primjera koji su malo jednostavniji kao npr. Petric, Stanic, Matic, Maric, Nikolic ili Kovac. Ovo je zadnje zanat pa je dosta jednostavno o njemu raspravljati tj. shvatiti kako je to prezime neutralno isto kao i ova ostala jer su nastala od imena, Nikolic od Nikole, Maric od Marija ili Mara, Stanic od Stane itd. Pa prema tome glupo je raspravljati tko je tko porijeklom osim ako se stvarno krvnim srodstvom i crkvenim knjigama (krstenicama) ne dokaze kako je netko prije pet generacija bio katolik ili pravoslavac pa se samim time onda moze reci uredu taj covjek je porijeklom to. Ja evo imam primjer Andrica koji zive u Srbiji a potomci su Hrvata tj. Ive Andrica, dakle prezime je hrvatsko a danas vise nije jer su danasnji Andrici u Srbiji deklarirani Srbi, tako isto poznam Dedice u Hrvatskoj koji su katolici ali znaju kako su porijeklom Srbi jer su istragom pronasli svoje pretke u pravoslavnim krsnim knjigama. O Bosnjacima tj. MUSLIMANIMA ne treba ni puno razglabati jer su njihova prezimena vezana uz pretke hrvatskog odnosno srpskog porijekla pa tako imamo prezime Beslic (pjevac Halid) koje je uglavnom zastupljeno kod Hrvata ili recimo Suada Milenkovica cije je prezime kao primjer uglavnom zastupljeno u Srba, a onda ima dakako i pravih Turaka koji su ostali zivjeti u Bosni pa se prezivaju Coban (pastir) itd. O mjesanim brakovima od kojih su ovi ili oni postali nesto drugo ne treba ni pricati pa tako imamo primjere da su Jovanovici danas Hrvati jer ih je rodila majka Hrvatica koja se rastavila pa otisla zivjeti sa djetetom u svoju obitelj ili Pavica koji su danas Srbi jer se dogodio isti slucaj na drugoj strani. Ovdje treba pridodati kako je bilo primjera i prekrstavanja ljudi sto dobrovoljnih sto prisilnih u oba dva rata a i u ovom zadnjem. Srbi ce reci da je to bio slucaj vise kod Srba a Hrvati da je vise bio slucaj kod njih jer i jedni i drugi imaju dokaze za ovo ali to je prica za jednu drugu priliku i ne treba pricatii o brojkama vec o tvrdnjama koje se naprosto ne mogu pobiti. Nadam se da sam uspio malo bolje pojasniti ovu problematiku prezimena tj. pripadnosti jednom od bivsih jugoslovenskih naroda!

Marko Zoric napisao:

POREKLO I ISTORIJA PORODICE
Z O R I Ć

Prikupio i obradio
MILAN STEPANOVIĆ

Sombor, 2001.
ZORIĆI su stara srpska srednjovekovna porodica koja svojim dalekim poreklom potiče sa Kosova. Prvi put su zabeleženi još 1330. godine u povelji srpskog kralja Stefana Uroša III Dečanskog, kojom je kralj Stefan Dečanski, manastiru Dečanima u metoh poklonio jedan broj naselja na Kosovu. Između ostalih, među poklonjenim naseljima nalazilo se i selo Grmočel, koje i danas postoji (zove se Gramočel), a nalazi se dvadesetak kilometara severno od Đakovice, na pola puta između Dečana i Đakovice. U popisu stanovnika Grmočela na Kosovu, te 1330. godine, pomenuta su i dvojica braće – Milovan i Miloš ZORIĆ.1 Stanovnici su u toj povelji uglavnom pominjani po imenima, a prezimenima (patronimicima) pomenute su samo značajnije porodice u pojedinim selima, među kojima su očigledno bili i ZORIĆI.
Prezime ZORIĆ nije nastalo, kako se to često u onomastici pogrešno misli, od ženskog imena Zora, već od muškog imena Zore, odnosno Zoro. Ime Zore pominje se 1388, kada je dubrovački pregovarač sa Turcima bio Zore Bogšić iz Bara u tadašnjoj Zeti.2 Imena Zoro, odnosno Zore pominju se i u prvom turskom popisu hercegovine 1477. godine.3
ZORIĆI su napustili Kosovo, odmah iza Kosovske bitke 1389. godine, i bilo bi logično pretpostaviti da su u njoj i učestvovali, kao srpski stanovnici koji su u to vreme živeli na Kosovu. Krajem XIV veka preselili su sa brojnim drugim srpskim porodicama iz Raške, sa Starog Vlaha, Kosova i iz nekih krajeva današnje zapadne Makedonije, na prostore današnje istočne Hercegovine, između Bileće i Gacka.4 Tu se pominju tokom XV i XVI veka, kao stanovnici sela Dulića pokraj Gacka, gde su sačuvani toponimi (nazivi mesta) – Zorića mlin, Zorića vrt i Zorića omeđine. Za ZORIĆE se navodi da su bili vrlo bogati, i da su imali i po hiljadu ovaca i po 500 goveda.5 Jedan deo ZORIĆA odselio je izgleda nešto severnije, oko Nikšića, pa se javljaju i u plemenu Drobnjaci.
U prvom turskom popisu Hercegovine iz 1477. godine, stanovnici prezimena ZORIĆ pominju se takođe u oblastima oko Bileće i Gacka. U okolini Bileće, u katunu Radonje Stankovića zabeležen je Radetko ZORIĆ,6 a u selu Borča, nedaleko od Gacka u srednjovekovnoj župi Viševa, zabeležen je Radosav ZORIĆ.7
Nakon turskog osvajanja Hercegovine 1465. godine, u toku sledećih par decenija, ZORIĆI se, kao i mnoge druge srpske porodice iz Hercegovine (Vignjevići, Tomaševići, Stepanovići, Ratkovići, Oliverovići, Miokovići, Utješinovići, Jugovići, Vitkovići, Markovići, Mandići, Srđevići, Dučići, Obradovići i još mnogi drugi…) sele na zapad, u pravcu severoistočne Dalmacije – Sinjske (Cetinske) krajine, Livanjskog i Glamočkog polja – kao i u severozapadnu Bosnu. ZORIĆI iz istočne Hercegovine, iz okoline Bileće i Gacka, preselili su u pravcu Dalmacije, a ZORIĆI iz Drobnjaka, odselili su prema severozapadnoj Bosni.8 Danas se razlikuju po krsnoj slavi. ZORIĆI iz Drobnjaka slave tipičnu drobnjačku slavu – Svetog Velikomučenika Georgija (Đurđevdan, ponegde Đurđic), a Zorići koji su odselili iz okoline Bileće i Gacka, prvo u Dalmaciju, a ubrzo potom iz Dalmacije u utvrđenja vojne krajine, uglavnom slave Svetog Arhanđela Mihaila (Aranđelovdan).9
ZORIĆI se, sa brojnim hercegovačkim srpskim porodicama, naseljavaju u Cetinsku (Sinjsku krajinu), koja je nakon turskih upada s kraja XV i početka XVI veka potpuno opustela, i čije je hrvatsko starosedelačko stanovništvo pobeglo pred Turcima, daleko na zapad, u primorje, na ostrva, pa čak i u Italiju.10 ZORIĆI ostaju ovde nekoliko decenija, sve do 1538. godine, kada zajedno sa ostalim srpskim porodicama i najveći deo ZORIĆA prelazi u vojne krajine koje su bile pod austrijskom upravom, sa sedištem u Žumberku, na današnjoj slovenačko – hrvatskoj granici.11 Ipak, nisu svi ZORIĆI iz Cetinske krajine otišli dalje na zapad. Jedan mali deo koji je ostao tu, opstao je i do današnjih dana, pa je u prvom državnom popisu održanom nakon Drugog svetskog rata, iz 1948. godine, u selu Vinalić pokraj Sinja zabeleženo 5 porodica ZORIĆA sa ukupno 32 člana.12
Prešavši sa više stotina srpskih porodica, poreklom najčešće iz istočne Hercegovine, u utvrđenja vojne krajine, gde su se odmah prihvatili graničarskog zanata, čuvajući prilaze austrijskim zemljama i zapadnoj Evropi od nadirućih Turaka, ZORIĆI počinju da se javljaju u mnogim vojnim utvrđenjima između Žumberka, Slunja, Ogulina i Karlovca, kao graničari, vojni zapovednici i komadiri, te kao sveštenici Srpske pravoslavne crkve.
ZORIĆA je tokom XVI i XVII veka najviše zabeleženo u okolini Slunja, jednog od najjačih i najznačajnijih vojnih utvrđenja na hrvatskoj vojnoj granici prema Turskoj. U Slunju su 1644. godine zabeleženi kao graničari Ivan i Mika ZORIĆ.13 Devet godina kasnije, 1653. godine, kao vojnik – graničar popisan je u Slunju i Pavle ZORIĆ,14 a 1657. u Karlovcu je kao graničar zabeležen Petar ZORIĆ.15 Sačuvan je zapis na staroj crkvenoj knjizi u Suvajskoj crkvi u Lici, na kojoj je zapisano leta gospodnjeg 1741, aprila meseca, da je "Sije svjatiju božanstvenu knjigu… priložio gospodin jerarh Meletije ZORIĆ."16 Sveštenik je bio i Petar ZORIĆ služitelj u Komiću, u crkvi Svetog Nikole, koji je kao jerarh zabeležen u Karlovačkoj eparhiji 1793. godine.17 ZORIĆI su pokraj Slunja postali znatna i brojna porodica, pa je u okolini Slunja do polovine XX veka postojalo čitavo selo koje se zvalo ZORIĆI. Tu je na popisu 1948. godine zabeleženo 11 porodice ZORIĆA sa ukupno 63 člana.18 U obližnjem selu Osredci pokraj Srba zabeležen je takođe značajan broj ZORIĆA iste grane – 13 porodica sa ukupno 54 popisana člana. Za ove ZORIĆE, kao i za ZORIĆE pokraj Slunja izričito se navodi da su poreklom iz okoline Gacka u Hercegovini.19
Jedan deo srpskih uskoka – graničara preseljen je krajem XVI veka iz Žumberka i Gornje Krajine (Slunj i okolina) na novoosnovanu Slavonsku vojnu granicu, u Varaždinski generalat i Križevačku kapetaniju. Među brojnim srpskim uskočkim porodicama koje su preseljene (Severovići, Stepanovići, Ratkovići, Oliverovići, Klisurići…) bilo je i nekoliko porodica ZORIĆA. U utvrđenju Začesma pokraj Križevaca 1651. kao graničar pominje se Komlen ZORIĆ.20 ZORIĆA iste grane ima u ovim krajevima, nekadašnje Slavonske vojne granice, sve do polovine XX veka, kada se beleže u Pavlin Kloštaru, Podgorcima i Lipovcima, naseljima pored Bjelovara,21 nekadašnjim utvrđenjima između Križevaca i Bjelovara.
Iseljavanja ZORIĆA bilo je iz Slunjske kapetanije i Karlovačkog generalata na Potišku i Sremsku vojnu granicu, u prvoj polovini XVIII veka. Još se 1720. pominje potiski oberkapetan iz Žablja Živan ZORIĆ.22 Jedan od najpoznatijih sremskih vojnih graničarskih kapetana (uz Vuka Isakoviča, opisanog u "Seobama" Miloša Crnjanskog) bio je Maksim ZORIĆ, za koga se izričito navodi da je Ličanin (tačnije sa Korduna, odnosno iz Slunja), i o kome se polovinom XVIII veka u narodu pevala pesma "Maksim ZORIĆE, dobar vojniče…"23 Maksim ZORIĆ je bio jedan od organizatora preseljenja srpskih graničara u Rusiju, ostvarenog 1752. godine.24 NJegov sin Simeon ZORIĆ (rođen 1753), postao je u Rusiji čuveni general koji se borio u sedmogodišnjem ratu protiv Turaka i Tatara, istakavši se hrabrošću, što ga je dovelo do samog vrha ruske vojne hijerarhije. Bio je 5 godina u turskoj tamnici u Carigradu, a kada je oslobođen, vratio se u Rusiju gde je bio obasut počastima, nagradama i odličjima. I o njemu se pevala narodna pesma koja je nosila naziv "Pesn o hrabrosti viteza Simeona ZORIĆA.25 Simeon ZORIĆ je uz sve to bio i ljubavnik ruske carice Katarine, za koga je ona rekla kompliment, koji Srbima jako prija. Carica je naime rekla: "Sima jedini od mojih ljubavnika nije upotrebljavao afrodizijake. Nisu mu bili potrebni."26 Simeon ZORIĆ je bio i veliki srpski dobrotvor (pomagao je znatno Dositeju Obradoviću), a umro je u Šklovu u Rusiji, novembra 1799.
ZORIĆI su bili prekomandovani iz Ličke u Petrovaradinsku regimentu i početkom XIX veka, pa je zabeleženo da je ZORIĆA bilo preseljenih 1823. godine.27
ZORIĆA je u Somboru bilo doseljenih nakon Prvog svetskog rata, kao i u kolonizaciji 1946. godine (iz Primišlja, Valandova, Marinog sela, i Brdara).28
Prema popisu iz 1948. ZORIĆA je u današnjoj Hrvatskoj bilo, u većoj meri, u Donjem Budačkom kraj Vojnića (3 porodice – 17 članova), Dragotini kraj Gline (8 porodica – 28 članova), Kaldrmi kraj Donjeg Lapca (7 porodica – 42 člana), Kolakovici kraj Gospića (12 porodica – 54 člana), Komori kraj Dvora (23 porodice – 139 članova), Korlatu kraj Benkovca (2 porodice – 16 članova), Mazinu kraj Gračaca (18 porodica – 91 član), Rudopolju kraj Gračaca (5 porodica – 27 članova), kao i u ranije navedenim mestima… Nakon kolonizacije ZORIĆA je bilo i u okolini Osijeka i Vinkovaca.29

Podatke sakupio i obradio:
MILAN STEPANOVIĆ
e-mail: zlgrana@eunet.yu

LITERATURA I IZVORI:
1. Zadužbine Kosova, 331. str. (Prizren – Beograd, 1987)
2. K. Jireček: Istorija Srba I, 324. str. (Beograd, 1978)
3. Ahmed Aličić: Poimenični popis sanxaka vilajeta Hercegovina
107, 423 str. (Sarajevo, 1985)
4. Novak Mandić-Studo: Zemlja zvana Gacko, 610. str. (Beograd, 1995.)
5. Novak Mandić-Studo: navedeno delo, 645. str.
6. Ahmed Aličić: navedeno delo, 107. str.
7. Ahmed Aličić: navedeno delo, 423. str.
8. Vladimir Skarić: Poreklo naselja i stanovništva severozapadne Bosne
245, 247 str. (Glasnik Zemaljskog muzeja, Sarajevo, 1918.)
9. Milan Radeka: Gornja Krajina, 359 str. (Zagreb, 1975)
10. Nikodim Milaš: Parvsolavna Dalmacija (Beograd, 1989)
11. Aleksa Ivić: Migracije Srba u Hrvatsku (Subotica, 1923)
12. Leksik prezimena SR Hrvatske (Zagreb, 1976)
13. Aleksa Ivić: navedeno delo, 172 str.
14. Aleksa Ivić: navedeno delo, 170 str.
15. Aleksa Ivić: navedeno delo, 174 str.
16. LJubomir Stojanović: Stari srpski zapisi i natpisi, knjiga 5, 80 str.
(Beograd, 1987)
17. Zbornik o Srbima u Hrvatskoj, knjiga 2, 110 str. (Beograd, 1991)
18. Leksik prezimena SR Hrvatske (Zagreb, 1976.)
19. Novak Mandić Studo: navedeno delo, knjiga 2, 567. str.
20. Aleksa Ivić: Migracije Srba u Slavoniju, 186 str. (Subotica, 1926)
21. Leksik prezimena SR Hrvatske
22. Dušan J. Popović: Srbi u Vojvodini, 2. knjiga, 81, 83. str.
(Novi Sad, 1990)
23. Borislav Mihajlović-Mihiz: Autobiografija o drugima, 282. str.
(Beograd, 1993)
24. Istorija srpskog naroda, knjiga IV-1. tom, 241. str. (Beograd, 1986)
25. Istorija srpskog naroda, knjiga IV-2. tom, 145, 146. str. (Beograd, 1986)
26. Borislav Mihajlović-Mihiz: navedeno delo, 282. str.
27. Zbornik o Srbima u Hrvatskoj, knjiga 2, 49 str.
28. Milenko Beljanski: Somborske porodice, 97, 153 str. (Sombor, 1969)
29. Leksik prezimena SR Hrvatske